Bộ Xây dựng vừa ban hành quyết định phê duyệt Quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, đặt mục tiêu phát triển đồng bộ hệ thống đường cao tốc và quốc lộ trên phạm vi cả nước. Theo quy hoạch, đến năm 2050, mạng lưới đường cao tốc quốc gia sẽ gồm 43 tuyến, với tổng chiều dài khoảng 8.920 km.
1. Trục cao tốc Bắc – Nam giữ vai trò xương sống
Trong tổng thể hệ thống cao tốc, trục dọc Bắc – Nam tiếp tục là trục giao thông huyết mạch của cả nước. Cụ thể, cao tốc Bắc – Nam phía Đông có chiều dài khoảng 2.065 km, trong khi cao tốc Bắc – Nam phía Tây dài khoảng 1.205 km. Hai tuyến này đóng vai trò kết nối các vùng kinh tế trọng điểm, góp phần rút ngắn thời gian di chuyển và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
2. Mạng lưới cao tốc được phân bổ theo vùng
Theo quy hoạch, khu vực phía Bắc sẽ có 14 tuyến cao tốc với tổng chiều dài khoảng 2.242 km. Miền Trung và Tây Nguyên được bố trí 11 tuyến, dài khoảng 1.353 km, nhằm tăng cường khả năng kết nối liên vùng và khai thác tiềm năng kinh tế khu vực. Trong khi đó, khu vực phía Nam có 11 tuyến cao tốc, tổng chiều dài khoảng 1.342 km, phục vụ nhu cầu vận tải ngày càng tăng tại vùng kinh tế năng động nhất cả nước.
Đối với các đô thị lớn, quy hoạch xác định đến năm 2050, Hà Nội sẽ hoàn thiện 3 tuyến đường vành đai với tổng chiều dài khoảng 417 km, còn TP.HCM sẽ có 2 tuyến vành đai dài khoảng 299 km, góp phần giảm áp lực giao thông nội đô và tăng khả năng kết nối vùng.
3. Quy hoạch hệ thống quốc lộ đến năm 2050
Song song với cao tốc, quy hoạch quốc lộ cũng được xác định rõ ràng. Đến năm 2050, cả nước sẽ có 172 tuyến quốc lộ, tổng chiều dài khoảng 28.614 km. Trong đó, trục dọc Bắc – Nam gồm Quốc lộ 1 dài khoảng 2.218 km và đường Hồ Chí Minh dài khoảng 1.894 km.
Theo từng khu vực, phía Bắc có 21 tuyến quốc lộ chính yếu với chiều dài khoảng 6.530 km và 34 tuyến quốc lộ thứ yếu dài khoảng 3.857 km. Miền Trung và Tây Nguyên được quy hoạch 24 tuyến quốc lộ chính yếu dài khoảng 4.275 km, cùng 47 tuyến quốc lộ thứ yếu với chiều dài khoảng 4.393 km. Khu vực phía Nam có 17 tuyến quốc lộ chính yếu dài khoảng 2.378 km và 27 tuyến quốc lộ thứ yếu dài khoảng 3.069 km.
4. Nhu cầu đất đai và nguồn vốn đầu tư
Theo tính toán của Bộ Xây dựng, nhu cầu sử dụng đất để phát triển hệ thống đường bộ theo quy hoạch lên tới hơn 200.000 ha. Tổng nhu cầu vốn đầu tư ước tính khoảng 3,2 triệu tỷ đồng, được huy động từ nhiều nguồn như ngân sách Nhà nước, trái phiếu Chính phủ, vốn ODA, vốn ngoài ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp khác.
Việc mở rộng các tuyến cao tốc, nâng cấp quốc lộ hoặc xây dựng tuyến tránh sẽ được triển khai dựa trên kết quả dự báo nhu cầu vận tải và khả năng cân đối nguồn lực trong từng giai đoạn.
5. Tiến độ phát triển cao tốc và mục tiêu đến năm 2030
Tính đến hết năm 2025, cả nước đã đưa vào khai thác 3.803 km đường cao tốc, bao gồm 3.345 km tuyến chính và 458 km đường dẫn, vượt mục tiêu 3.000 km đề ra. Đây được xem là bước tiến vượt bậc so với giai đoạn 2001–2010 (chỉ đạt 89 km) và giai đoạn 2011–2020 (1.163 km).
Trong 5 năm gần đây, ngành giao thông đã hoàn thành gần 2.000 km cao tốc, gần gấp đôi tổng chiều dài xây dựng của 10 năm trước đó. Theo kế hoạch, Chính phủ đặt mục tiêu xây dựng thêm 2.000 km, nâng tổng chiều dài đường cao tốc cả nước lên khoảng 5.000 km vào năm 2030, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế và kết nối hạ tầng quốc gia trong dài hạn.
6. Câu hỏi thường gặp về quy hoạch đường cao tốc đến năm 2050
6.1 Quy hoạch đường cao tốc đến năm 2050 của Việt Nam dài bao nhiêu km?
Theo Quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ do Bộ Xây dựng phê duyệt, đến năm 2050, Việt Nam sẽ có khoảng 8.920 km đường cao tốc, gồm 43 tuyến trên phạm vi cả nước.
6.2 Trục cao tốc Bắc – Nam gồm những tuyến nào?
Trục cao tốc Bắc – Nam gồm cao tốc Bắc – Nam phía Đông dài khoảng 2.065 km và cao tốc Bắc – Nam phía Tây dài khoảng 1.205 km, đóng vai trò kết nối các vùng kinh tế trọng điểm từ Bắc vào Nam.
6.3 Khu vực nào có nhiều tuyến cao tốc nhất trong quy hoạch?
Theo quy hoạch, khu vực phía Bắc có số lượng tuyến cao tốc nhiều nhất với 14 tuyến, tổng chiều dài khoảng 2.242 km, tiếp theo là miền Trung – Tây Nguyên và khu vực phía Nam.
6.4 Hà Nội và TP.HCM sẽ có bao nhiêu tuyến vành đai đến năm 2050?
Đến năm 2050, Hà Nội được quy hoạch 3 tuyến đường vành đai với tổng chiều dài khoảng 417 km, trong khi TP.HCM có 2 tuyến vành đai với chiều dài khoảng 299 km.
6.5 Quy hoạch hệ thống quốc lộ đến năm 2050 như thế nào?
Quy hoạch xác định cả nước sẽ có 172 tuyến quốc lộ, tổng chiều dài khoảng 28.614 km, trong đó trục dọc Bắc – Nam gồm Quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh.
6.6 Nhu cầu vốn đầu tư cho hệ thống đường bộ đến năm 2050 là bao nhiêu?
Tổng nhu cầu vốn đầu tư phát triển hệ thống đường bộ theo quy hoạch ước tính khoảng 3,2 triệu tỷ đồng, được huy động từ ngân sách Nhà nước, trái phiếu Chính phủ, vốn ODA và các nguồn vốn hợp pháp khác.
6.7 Đến năm 2025 Việt Nam có bao nhiêu km đường cao tốc?
Tính đến hết năm 2025, cả nước đã đưa vào khai thác 3.803 km đường cao tốc, vượt mục tiêu 3.000 km được Chính phủ đề ra.
6.8 Mục tiêu phát triển đường cao tốc đến năm 2030 là gì?
Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam sẽ có khoảng 5.000 km đường cao tốc, thông qua việc xây dựng thêm khoảng 2.000 km trong giai đoạn 2025–2030.
